Abdi’ye Cumhurbaşkanlığı danışmanlığı

İlham Ahmed’in açıklamasına göre hem kendisi hem de Mazlum Abdi, Suriye devleti içinde görev alacak.

Henüz resmen ilan edilmeyen plana göre Mazlum Abdi’nin Kürt meselelerinden sorumlu Cumhurbaşkanlığı danışmanı, İlham Ahmed’in ise Suriye Halk Meclisi’nde görev alması bekleniyor. Atamalara ilişkin kararnamenin birkaç gün içinde yayımlanacağı belirtiliyor.

SDG güçleri nasıl dağıtılacak?

SDG mensuplarının büyük bölümünün Suriye ordusuna entegre edildiği belirtilirken, Haseke’de üç ayrı askeri tugay kurulması planlanıyor. Tugayların Haseke, Kamışlı ve Derik’te konuşlandırılması öngörülüyor.

Kobani’de de bir tugay kurulması konusunda anlaşmaya varıldığı ve bu birimin Halep’teki genel güvenlik güçlerine bağlı olacağı aktarılıyor. Mazlum Abdi’nin Afrinli Kürt savaşçılar için özel bir tugay kurulması talebinin de kabul edildiği belirtiliyor.

YPJ’nin durumu belirsiz

Kadın savaşçılardan oluşan YPJ’nin nasıl entegre edileceği ise henüz kesinleşmedi. YPJ’nin bütünlüğünü koruyarak yeni Suriye güvenlik yapılanmasına katılmak istediği belirtiliyor.

Rûdaw’ın aktardığı bilgilere göre YPJ Genel Komutanı Newoz Ahmed, Şam’da Suriye İçişleri Bakanı ile görüştü. YPJ’nin İçişleri Bakanlığına bağlı terörle mücadele birimleri içinde yer alabileceği belirtiliyor; ancak bu konuda henüz resmi karar açıklanmış değil.

SDG kökenli bazı isimler ise daha önce Şam yönetiminde görev almıştı. Nureddin İsa Ahmed Haseke Valiliğine, Sipan Hemo ise Suriye Savunma Bakan Yardımcılığına getirilmişti.

Özetle: SDG’nin askeri yapı olarak sona ermesinin ardından yalnızca savaşçıların orduya entegrasyonu değil, örgütün üst düzey siyasi ve askeri kadrolarının Suriye devlet sistemi içine alınması da gündemde. Ancak Mazlum Abdi ve İlham Ahmed’e ilişkin görevler henüz resmen ilan edilmiş değil.

İsrail’in Suriye’nin kuzeybatısındaki Ebu Zuhur Askeri Hava Üssü’ne düzenlediği saldırı, yalnızca Şam-Tel Aviv hattındaki gerilimi değil, Türkiye’nin Suriye’deki rolünü de yeniden tartışmaya açtı.

İsrail tarafı saldırıyı Türk askeri varlığı ve olası askeri yapılanma iddialarıyla ilişkilendirirken, hem Suriye yönetimi hem de Türkiye bu iddiaları reddetti. Suriye Dışişleri Bakanı Esad el-Şeybani, söz konusu üsse Türk askeri konuşlandırılması yönünde bir plan bulunmadığını, tesisin Suriye Hava Kuvvetleri için yenilendiğini açıkladı.

Milli Savunma Bakanlığı da saldırı öncesinde ve sırasında Ebu Zuhur’da herhangi bir Türk askeri heyetinin bulunmadığını duyurdu.

İSRAİL’İN TEMEL KAYGISI HAVA ÜSTÜNLÜĞÜ

Haberde öne çıkan değerlendirmeye göre İsrail’in asıl hedefi, Suriye’nin savaş sonrası dönemde hava gücünü ve hava savunma kapasitesini yeniden inşa etmesini engellemek.

Tel Aviv’in, özellikle radar sistemleri, hava savunma unsurları ve askeri hava üslerinin yeniden faaliyete geçirilmesini kendi operasyonel üstünlüğüne tehdit olarak gördüğü belirtiliyor.

İsrail’in 8 Aralık 2024 sonrasında Suriye genelindeki çok sayıda hava üssü, liman ve askeri tesisi vurması da bu stratejinin devamı olarak değerlendiriliyor.

MESELE SADECE TÜRK ASKERİ DEĞİL

İsrail basınında yer alan yorumlarda, Türkiye’nin Suriye’ye sağlayabileceği teknik ve askeri desteğin Tel Aviv açısından daha büyük bir endişe kaynağı olduğu görülüyor.

Özellikle radar sistemleri ve hava savunma altyapısının Türkiye desteğiyle kurulması halinde, İsrail Hava Kuvvetleri’nin Suriye üzerindeki hareket alanının kısıtlanabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Bu nedenle Ebu Zuhur saldırısının, sadece belirli bir üsse yönelik askeri operasyon değil, Ankara’ya “Suriye’deki hava düzenine müdahil olma” mesajı taşıdığı öne sürülüyor.

İRAN’IN BOŞLUĞUNU TÜRKİYE Mİ DOLDURUYOR?

İsrail güvenlik çevrelerinde öne çıkan bir başka kaygı ise İran’ın Suriye’deki etkisinin gerilemesiyle oluşan boşluğun Türkiye tarafından doldurulması ihtimali.

İsrail merkezli bazı güvenlik kuruluşları ve stratejik araştırma merkezlerinde Türkiye, doğrudan düşman olarak değil ancak İsrail’in bölgedeki askeri ve siyasi hareket alanını sınırlayabilecek en güçlü bölgesel rakiplerden biri olarak tanımlanıyor.

Türkiye’nin NATO üyesi olması, büyük kara gücü, gelişen savunma sanayisi ve Suriye üzerindeki siyasi etkisi, Tel Aviv açısından uzun vadeli stratejik bir unsur olarak değerlendiriliyor.

ABD: TÜRKİYE İSRAİL İÇİN YAKIN TEHDİT DEĞİL

ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee ise gerilimi düşürmeye yönelik farklı bir mesaj verdi. Huckabee, Türkiye’nin İsrail açısından yakın bir tehdit olmadığını belirterek, Suriye sahasında Ankara ile Tel Aviv arasında yeni bir çatışmasızlık mekanizması kurulabileceğini söyledi.

Ancak İsrail basınında bu mekanizmanın Tel Aviv’in Suriye’deki operasyonel özgürlüğünü sınırlayabileceği gerekçesiyle çekinceyle karşılandığı aktarılıyor.

ANKARA’DAN NET MESAJ

Milli Savunma Bakanlığı, Ebu Zuhur saldırısına ilişkin açıklamasında Türk askeri heyetinin bölgede bulunmadığını vurgularken, Suriye’nin “tek ordu” ilkesi çerçevesinde altyapı ve askeri kapasitesinin güçlendirilmesine verilen desteğin süreceğini bildirdi.

Ortaya çıkan tablo, Ebu Zuhur saldırısının yalnızca tek bir askeri hedefle sınırlı olmadığını; İsrail’in Suriye’deki hava üstünlüğünü koruma çabası ile Türkiye’nin bölgede artan etkisi arasındaki daha geniş rekabetin bir parçası olarak değerlendirilmesine yol açıyor.

Fransa’nın güneyinde bulunan Saint-Gilles bölgesinde 12 Ağustos’ta bir çiftçinin üzüm bağında fark ettiği kısmen yanmış kadın cesedinin kimliği tespit edildi.

Yapılan DNA incelemesi sonucunda hayatını kaybeden kişinin 29 yaşındaki sosyal medya fenomeni Sonia Bellina olduğu belirlendi. Bellina’nın 30’uncu yaş gününe yaklaşık bir ay kala ailesini ziyaret etmek amacıyla bölgede bulunduğu belirtildi.

CİNAYET SORUŞTURMASINDA İKİ GÖZALTI

Nîmes Savcılığı tarafından yürütülen cinayet soruşturması kapsamında iki erkek gözaltına alındı.

Savcı Gensac, şüpheliler hakkında olayla “doğrudan veya dolaylı bağlantıları bulunduğuna işaret eden deliller” bulunduğunu açıkladı. Soruşturmanın çok yönlü olarak sürdürüldüğü bildirildi.

AİLENİN AVUKATINDAN AÇIKLAMA

Bellina’nın ailesinin avukatı Mourad Battikh, Fransız RTL kanalına yaptığı açıklamada cinayetin işleniş biçimine dikkat çekti. Genç kadının “çöp gibi bir kenara atıldığını” söyleyen Battikh, olayı “nadir görülebilecek bir vahşet” olarak nitelendirdi.

AİLEDEN SOSYAL MEDYADAKİ YORUMLARA TEPKİ

Cinayetin ardından sosyal medyada Bellina hakkında ortaya atılan iddialar ve yapılan yorumlar da ailenin tepkisine neden oldu.

Bellina’nın kız kardeşi, bazı sosyal medya kullanıcılarının genç kadının ölümünün ardından “bunu hak ettiğini” öne süren paylaşımlar yaptığını belirterek siber zorbalığa dikkat çekti.

Ailenin avukatı da soruşturma henüz devam ederken sosyal medyada yayılan spekülasyonlara tepki gösterdi. Yetkililer ise cinayetin nedeni ve şüphelilerin olayla bağlantısına ilişkin soruşturmanın sürdüğünü bildirdi.

Paşinyan, hükümetin son Bakanlar Kurulu toplantısında yaptığı açıklamada görevden ayrılacaklarını önceden duyurmuştu. Başbakan, "Bu, hükümetimizin son toplantısı. Pazar günü istifa edeceğiz." ifadelerini kullanarak istifa sürecinin takvimini açıklamıştı.

Yeni parlamento ilk kez toplandı

Hükümetin istifasının ardından ülkede yeni seçilen parlamento ilk oturumunu gerçekleştirdi. Ermenistan'da anayasal süreç gereği hükümetin istifası sonrasında yeni yasama döneminin çalışmaları başladı.

Yeni parlamentonun önümüzdeki süreçte başbakanlık ve yeni kabinenin oluşumuna ilişkin takvimi belirlemesi bekleniyor.

Seçimlerden birinci çıkmıştı

Ermenistan'da 7 Haziran'da yapılan genel seçimlerde Başbakan Nikol Paşinyan'ın liderliğindeki Sivil Sözleşme Partisi oyların yüzde 49,74'ünü alarak parlamentoda çoğunluğu elde etmişti.

Seçim sonuçlarının ardından başlayan yeni yasama döneminin ilk adımı olarak hükümet anayasal prosedür kapsamında görevinden ayrılırken, Paşinyan'ın yeni hükümeti kurmak üzere yeniden görevlendirilmesi bekleniyor.

Ermenistan'da hükümetin istifasıyla birlikte gözler, yeni kabinenin oluşturulmasına ilişkin sürece çevrildi.

Ancak görüşmenin görüntüleri, siyasi gündemin önüne geçti.

ŞORT VE SPOR AYAKKABIYLA KARŞILADI

Netanyahu'yu makamında ağırlayan Demokrat Senatör John Fetterman'ın resmi kıyafet yerine şort, kapüşonlu üst ve spor ayakkabı tercih etmesi dikkat çekti.

ABD siyasetinde alışılmışın dışında giyim tarzıyla tanınan Fetterman'ın bu tercihi, sosyal medya kullanıcıları tarafından kısa sürede gündeme taşındı. Bazı kullanıcılar bunu "rahat tavır" olarak yorumlarken, bazıları ise diplomatik nezaket açısından eleştirdi.

TELEFONUYLA İLGİLENDİ

Görüşme sırasında kaydedilen görüntülerde Fetterman'ın Netanyahu konuşurken cep telefonuyla ilgilendiği ve uzun süre başını kaldırmadan ekrana baktığı görüldü.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde Fetterman'ın İsrail Başbakanı'yla göz teması kurmaması da dikkat çekti. Bu anlar kısa sürede milyonlarca kez izlenirken, "Netanyahu'yu görmezden geldi" ve "Diplomatik nezaket tartışması" yorumları yapıldı.

WASHINGTON TEMASLARI SÜRÜYOR

Netanyahu, Washington ziyareti kapsamında ABD Başkanı Donald Trump, Başkan Yardımcısı J.D. Vance ve Kongre'deki birçok isimle bir araya geldi.

Görüşmelerde başta Orta Doğu'daki son gelişmeler, Gazze'deki ateşkes süreci, İran politikası ve ABD-İsrail ilişkilerinin ele alındığı belirtilirken, Fetterman ile gerçekleşen görüşme ise içerikten çok kameralara yansıyan görüntüler nedeniyle uluslararası kamuoyunun gündemine oturdu.

Görüşmeye ilişkin taraflardan resmi bir değerlendirme yapılmazken, sosyal medyada en çok konuşulan başlıklardan biri Fetterman'ın kıyafeti ve görüşme sırasındaki tavrı oldu.

ABD Başkanı Donald Trump da gece saatlerinde yaptığı açıklamada, "Gazze Barış Kurulu" aracılığıyla tarihi bir uzlaşmaya varıldığını belirterek, Hamas'ın silah bırakmayı kabul ettiğini ve sürecin tamamlanmasının ardından İsrail'in Gazze'den çekileceğini söyledi.

HAMAS'TAN ANLAŞMAYA ONAY

Hamas Siyasi Büro Üyesi Gazi Hamad, taraflar arasında varılan mutabakatın yalnızca ateşkesi değil, Gazze'nin gelecekteki yönetimini de kapsayan geniş kapsamlı bir plan içerdiğini açıkladı.

Hamad'a göre anlaşma kapsamında;

• İsrail'in Gazze Şeridi'nden tamamen çekilmesi,

• Kalıcı ateşkesin sağlanması,

• Gazze'nin yeniden imar sürecinin başlaması,

• Uluslararası bir güvenlik gücünün bölgeye konuşlandırılması,

• Gazze Ulusal Komitesi'nin yönetimi devralması hedefleniyor.

"İSRAİL SÖZÜNÜ TUTMAZSA BİZ DE ATMAYIZ"

Hamas, silahsızlanma sürecinin otomatik olmayacağını da vurguladı.

Gazi Hamad, İsrail'in anlaşmadaki yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirmesi gerektiğini belirterek, "İsrail taahhütlerini yerine getirmezse biz de silah bırakma sürecini başlatmayacağız" dedi.

Açıklamaya göre ağır silahların, anlaşmanın ilk aşamasının tamamlanmasının ardından Filistin Ulusal Komitesi'nin denetimine bırakılması planlanıyor. Sürecin uygulanmasını ise uluslararası bir gözlem komitesi takip edecek.

GAZZE YÖNETİMİ HAZIRLIK YAPTI

Gazze Yönetimi Ulusal Komitesi de yaptığı açıklamada, bölgenin sivil yönetimini devralmaya hazır olduklarını bildirdi.

Komite, kurumsal yapılanma ve operasyonel hazırlıkların büyük ölçüde tamamlandığını belirterek, anlaşmanın yürürlüğe girmesiyle birlikte yönetim sorumluluğunu üstlenmeye hazır olduklarını açıkladı.

TRUMP'TAN TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşmanın sağlanmasında katkı sunan ülkelere de teşekkür etti.

Trump, Türkiye, Katar ve Mısır'ın arabuluculuk sürecinde önemli rol oynadığını belirterek, "Tarihi bir ilerleme kaydettik ancak hâlâ yapılacak çok iş var" ifadelerini kullandı.

YENİDEN İMAR SÜRECİ BAŞLAYACAK

Anlaşmanın yürürlüğe girmesi halinde Gazze'de yeniden imar çalışmalarının başlaması bekleniyor.

Birleşmiş Milletler'in tahminlerine göre savaşın ardından Gazze'nin yeniden ayağa kaldırılmasının maliyetinin yaklaşık 70 milyar dolar olacağı öngörülüyor.

Yaklaşık üç yıldır süren savaşta on binlerce kişi hayatını kaybederken, bölgedeki altyapının büyük bölümü kullanılamaz hale geldi. Tarafların anlaşmaya bağlı kalması halinde Gazze'de uzun süredir beklenen kalıcı ateşkes ve yeniden yapılanma sürecinin başlaması bekleniyor.

Kararın, iki ülke arasında uçak ve deniz yoluyla gerçekleştirilen seyahatlerde sınır kontrollerini yeniden devreye sokması bekleniyor.

CEUTA'DA GÖÇMEN AKINI

Krizin fitilini, Fas'ın Fnideq kıyılarından İspanya'nın Ceuta kentine ulaşmaya çalışan binlerce düzensiz göçmen ateşledi.

İspanyol makamları, son 24 saat içinde yaklaşık 49 bin kişinin yüzerek veya yürüyerek Ceuta'ya geçmeye çalıştığını açıkladı. Güvenlik güçleri yüzlerce kişiye müdahale ederken, Madrid yönetimi bölgeye askeri birlik sevk ederek güvenlik önlemlerini en üst seviyeye çıkardı.

Başbakan Pedro Sanchez de hükümetin tüm imkânlarının bölge için seferber edildiğini duyurdu.

İTALYA'DAN SINIR KONTROLLERİ KARARI

Yaşanan gelişmeler üzerine İtalya İçişleri Bakanlığı, İspanya ile Schengen kapsamındaki serbest dolaşım uygulamasının geçici olarak askıya alındığını açıkladı.

İtalya ile İspanya arasında kara sınırı bulunmasa da kararın, iki ülke arasındaki hava ve deniz ulaşımında kimlik ve pasaport kontrollerinin yeniden uygulanmasına yol açacağı belirtildi.

Roma yönetimi ayrıca Fransa ile koordinasyon içinde Fransa-İtalya kara sınırındaki kontrollerin de sıkılaştırılması konusunda mutabakata varıldığını bildirdi.

AB'DEN İLK DEĞERLENDİRME

Avrupa Birliği ise gelişmelerin ardından yaptığı açıklamada, Ceuta üzerinden Avrupa'nın diğer bölgelerine yönelik kitlesel düzensiz göç geçişi tespit edilmediğini belirtti.

AB yetkilileri, mevcut tablo itibarıyla Schengen Bölgesi'nin İspanya'ya kapatılmasını gerektirecek hukuki bir sürecin bulunmadığını ifade etti.

Buna rağmen İtalya'nın aldığı karar, Avrupa'da göç krizinin yeniden güvenlik gündeminin ilk sıralarına yükseldiği şeklinde yorumlandı.

GÖZLER AVRUPA'NIN YENİ ADIMLARINDA

Ceuta'daki gelişmelerin ardından Avrupa Birliği'nin ortak göç politikası ve Schengen uygulamalarına ilişkin yeni tedbirler alıp almayacağı merak konusu oldu.

Özellikle Akdeniz hattında düzensiz göç baskısının artması halinde, diğer Schengen ülkelerinin de sınır kontrollerini yeniden devreye sokabileceği değerlendiriliyor.

Bloomberg Milyarderler Endeksi'ne göre Musk'ın 16 Haziran'da yaklaşık 1,33 trilyon dolar seviyesinde bulunan kişisel serveti, son hesaplamalarda 684 milyar dolara kadar düştü. Böylece yaklaşık bir ay içerisinde 646 milyar dolarlık kayıp yaşandı.

TARİHTE EŞİ BENZERİ GÖRÜLMEDİ

Uzmanlar, Musk'ın yaşadığı servet kaybının Bloomberg'in bugüne kadar takip ettiği en büyük bireysel servet erimelerinden biri olduğuna dikkat çekiyor.

Yaklaşık 600 milyar doları aşan düşüş, Bloomberg Milyarderler Endeksi'nde yer alan birçok milyarderin toplam servetinden daha yüksek bir rakama ulaştı.

SPACEX HİSSELERİ SERT GERİLEDİ

Musk'ın servetindeki düşüşte en büyük etkenlerden biri SpaceX hisselerinde yaşanan değer kaybı oldu.

Şirket hisseleri 16 Haziran'da 201,80 dolarla tarihi zirvesini gördükten sonra yüzde 46 değer kaybederek 108,37 dolara kadar geriledi.

Önümüzdeki haftalarda şirket çalışanları ve ilk yatırımcıların yaklaşık 911 milyon hissesindeki satış kısıtlamasının sona erecek olması, piyasalarda yeni satış baskısı oluşabileceği yönündeki beklentileri artırıyor.

Ayrıca açığa satış pozisyonlarında yaşanan hızlı yükseliş de yatırımcıların temkinli duruşunu ortaya koyuyor.

TESLA DA BASKI OLUŞTURDU

Musk'ın servetini aşağı çeken bir diğer unsur ise Tesla hisselerindeki düşüş oldu.

Şirketin ikinci çeyrek finansal sonuçlarının ardından Tesla hisseleri yaklaşık yüzde 17 değer kaybetti.

Elektrikli otomobil üreticisi, beklentilerin üzerinde araç teslimatı gerçekleştirmesine rağmen iki yıl sonra ilk kez negatif nakit akışı açıkladı. Bunun yanında yapay zekâ projeleri, Optimus robotları ve Cybercab yatırımları nedeniyle bu yıl 25 milyar doların üzerinde sermaye harcaması yapılmasının planlanması da yatırımcıların temkinli davranmasına neden oldu.

SERVETİNİN BÜYÜK BÖLÜMÜ İKİ ŞİRKETTEN GELİYOR

Bloomberg verilerine göre Elon Musk'ın servetinin yaklaşık 550 milyar doları SpaceX'teki hisselerinden, 129 milyar doları ise Tesla'daki payından oluşuyor.

Her iki şirkette yaşanan sert değer kayıpları, dünyanın en zengin insanının servetini kısa sürede tarihi ölçüde aşağı çekti.

Buna rağmen Elon Musk, son kayıplara rağmen dünyanın en zengin kişileri sıralamasındaki ilk sıradaki yerini korumayı sürdürüyor.

Paris yönetiminin aldığı karar, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın dördüncü yılında Avrupa ile Moskova arasındaki gerilimin yalnızca askeri ve ekonomik alanlarla sınırlı kalmadığını, siber güvenliğin de iki taraf arasındaki en kritik başlıklardan biri haline geldiğini bir kez daha ortaya koydu.

Fransa'dan sert suçlama

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, RMC ve BFMTV televizyonlarında katıldığı ortak yayında Rusya'nın son dönemde Avrupa genelinde yürüttüğü iddia edilen siber operasyonlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Barrot, Rusya'nın yalnızca Fransa'yı değil, çok sayıda Avrupa ülkesini hedef alan organize siber saldırılar gerçekleştirdiğini öne sürerek, bu faaliyetlerin casusluk ve sabotaj amacı taşıdığını söyledi.

Fransız Bakan, "Rusya onlarca Avrupa ülkesine yönelik geniş çaplı siber saldırı kampanyaları yürütüyor. Bu saldırılar yalnızca bilgi toplamakla sınırlı değil, aynı zamanda kritik altyapıları ve kamu kurumlarını hedef alan sabotaj girişimlerini de içeriyor." ifadelerini kullandı.

Rus Büyükelçi Dışişleri'ne çağrılacak

Barrot, yaşanan gelişmeler nedeniyle Rusya'nın Paris Büyükelçisi'nin önümüzdeki günlerde Fransa Dışişleri Bakanlığı'na çağrılacağını duyurdu.

Diplomatik kaynaklara göre görüşmede Fransa'nın siber saldırılara ilişkin resmi tepkisi iletilecek ve Moskova'dan iddialara açıklık getirmesi istenecek.

Büyükelçinin bakanlığa çağrılması, diplomatik teamüller açısından bir ülkeye verilen en güçlü uyarı mesajlarından biri olarak değerlendiriliyor.

9 kişi ve kuruma yaptırım

Fransa hükümeti yalnızca diplomatik adımla yetinmeyecek.

Jean-Noel Barrot, saldırılarla bağlantılı olduğu değerlendirilen 9 kişi ve kuruma yaptırım uygulanacağını da açıkladı.

Yaptırımların; mal varlıklarının dondurulması, finansal işlemlerin sınırlandırılması ve Avrupa Birliği yaptırım mekanizmaları kapsamında seyahat yasaklarını içerebileceği belirtiliyor.

Fransız hükümeti, yaptırım listesinde yer alacak isimlere ilişkin ayrıntıları ise henüz kamuoyuyla paylaşmadı.

Avrupa'da siber güvenlik alarmı

Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başlamasının ardından Avrupa ülkeleri, Rusya kaynaklı olduğu iddia edilen siber saldırılar konusunda güvenlik önlemlerini önemli ölçüde artırdı.

Özellikle kamu kurumları, enerji altyapıları, telekomünikasyon sistemleri, bankalar ve seçim süreçlerine yönelik siber tehditler, Avrupa Birliği'nin güvenlik gündeminde ilk sıralarda yer alıyor.

Avrupa'daki birçok ülke, son yıllarda seçimlere müdahale girişimleri, dezenformasyon kampanyaları ve devlet kurumlarını hedef alan siber saldırılar nedeniyle Rusya'yı suçlarken, Moskova ise bu iddiaları reddediyor.

Seçimlere müdahale iddiaları

Fransa başta olmak üzere birçok Avrupa ülkesi, Rusya'nın yalnızca bilgisayar sistemlerini hedef almakla kalmadığını, sosyal medya üzerinden yürütülen dezenformasyon faaliyetleriyle kamuoyunu etkilemeye çalıştığını da savunuyor.

Avrupa güvenlik raporlarında, özellikle seçim dönemlerinde sahte hesaplar, yapay zekâ destekli içerikler ve organize bilgi operasyonlarıyla seçmen davranışlarının yönlendirilmeye çalışıldığı yönünde değerlendirmeler yer alıyor.

Fransa hükümeti, bu nedenle son yıllarda siber güvenlik yatırımlarını artırırken kritik altyapıları korumaya yönelik yeni güvenlik protokollerini de devreye aldı.

Rusya iddiaları reddediyor

Moskova yönetimi ise Batılı ülkelerin siber saldırı suçlamalarını daha önce birçok kez reddetti.

Rus yetkililer, Batı'nın somut delil ortaya koymadan siyasi gerekçelerle Moskova'yı hedef aldığını savunurken, siber saldırı iddialarının uluslararası kamuoyunda Rusya'yı yalnızlaştırmaya yönelik bir kampanyanın parçası olduğunu öne sürüyor.

Fransa'nın büyükelçiyi Dışişleri Bakanlığı'na çağırma kararı ve yeni yaptırım hazırlığı, Rusya ile Avrupa arasındaki diplomatik gerilimin önümüzdeki günlerde daha da tırmanabileceğine işaret ediyor.

Araştırma, uluslararası iklim bilimi ağı World Weather Attribution (WWA) bünyesinde görev yapan Imperial College London, İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) ve Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu uzmanları tarafından gerçekleştirildi. Çalışmada, İngiltere ve Galler'de son iki ayda yaşanan sıcak hava dalgalarının halk sağlığı üzerindeki etkileri ayrıntılı biçimde incelendi.

Mayıs ayında sıcaklık rekoru kırıldı

Araştırmaya göre mayıs ayında yaşanan aşırı sıcaklar nedeniyle yaklaşık 550 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Mayıs ayında hava sıcaklığı 35,1 dereceye ulaşarak ülke tarihinde mayıs ayı için ölçülen en yüksek sıcaklık olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, mevsim normallerinin oldukça üzerine çıkan bu sıcaklıkların özellikle yaşlılar, kronik hastalar ve kalp-damar rahatsızlığı bulunan kişiler üzerinde ciddi sağlık riskleri oluşturduğunu belirtti.

En ağır bilanço haziran ayında yaşandı

Ölümlerin büyük bölümü ise haziran ayının ikinci yarısında etkili olan sıcak hava dalgası sırasında gerçekleşti.

Bilim insanlarının hesaplamalarına göre yalnızca bu dönemde yaklaşık 2 bin 200 kişi, aşırı sıcakların doğrudan veya dolaylı etkileri nedeniyle yaşamını yitirdi.

İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office), haziran ayında üst üste birkaç kez kırmızı alarm yayımlayarak vatandaşları sıcak çarpması, susuz kalma ve sağlık risklerine karşı uyarmıştı.

Haziran ayı tarihe geçti

Meteoroloji verilerine göre Haziran 2026, İngiltere tarihinde ölçülen en sıcak haziran ayı olarak kayıtlara geçti.

Ülkenin bazı bölgelerinde hava sıcaklığı 36 derecenin üzerine çıkarken, birçok kentte sağlık kuruluşları ve acil servisler yoğunluk yaşadı.

Uzmanlar, özellikle gece sıcaklıklarının yüksek seyretmesinin insan vücudunun serinlemesini engellediğini ve ölüm riskini önemli ölçüde artırdığını vurguluyor.

Bilim insanlarından iklim krizi uyarısı

Araştırmacılar, bu ölümlerin yalnızca doğal hava olaylarıyla açıklanamayacağını belirterek iklim değişikliğinin etkisine dikkat çekti.

Uzmanlara göre küresel sıcaklık artışı nedeniyle sıcak hava dalgaları artık daha uzun sürüyor, daha geniş alanları etkiliyor ve geçmiş yıllara göre çok daha yüksek sıcaklıklara ulaşıyor.

Bilim insanları, şehirlerde yeşil alanların artırılması, erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi ve özellikle yaşlı nüfusun korunmasına yönelik yeni sağlık politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor.

Avrupa genelinde tablo ağır

İngiltere ve Galler'deki yüksek can kaybı, Avrupa genelindeki sıcak hava krizinin yalnızca bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Araştırmaya göre 2026 yılının haziran ayında:

• Almanya'da yaklaşık 5 bin 500 kişi,
• Fransa'da yaklaşık 2 bin kişi,
• Belçika'da ise yaklaşık 1.200 kişi

aşırı sıcaklarla ilişkilendirilen nedenlerle yaşamını yitirdi.

Uzmanlar, Avrupa kıtasının iklim değişikliğinden en hızlı etkilenen bölgelerden biri haline geldiğini belirterek, önümüzdeki yıllarda benzer sıcak hava dalgalarının daha sık yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Sağlık otoritelerinden uyarılar sürüyor

İngiltere'deki sağlık yetkilileri, özellikle ileri yaş grubundaki vatandaşlar, kronik hastalar ve çocuklar için sıcak havalarda zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmaması, bol sıvı tüketilmesi ve serin ortamlarda bulunulması yönündeki uyarılarını sürdürüyor.

Uzmanlar ayrıca, iklim krizine bağlı aşırı sıcakların artık geçici bir meteorolojik olay değil, kamu sağlığını doğrudan etkileyen kalıcı bir risk haline geldiğini belirterek, hükümetlerin sağlık altyapısını bu yeni koşullara göre yeniden planlaması gerektiğini ifade ediyor.

Graham'ın ofisinden yapılan resmi açıklamada, deneyimli siyasetçinin cumartesi gecesi ani şekilde rahatsızlandığı ve yapılan tüm müdahalelere rağmen yaşamını yitirdiği bildirildi. Ölümünün ardından Washington DC Adli Tıp Kurumu tarafından gerçekleştirilen ön incelemenin sonuçları da kamuoyuyla paylaşıldı.

Ölüm nedeni belli oldu

Ön otopsi raporuna göre Lindsey Graham'ın ölüm nedeni, aterosklerotik kardiyovasküler hastalığa bağlı gelişen aort diseksiyonu (aort yırtılması) olarak kaydedildi.

Uzmanlar, aort diseksiyonunun kalpten çıkan ana atardamarda meydana gelen hayati tehlike oluşturan bir yırtılma olduğunu ve acil müdahale gerektiren en ciddi kalp-damar rahatsızlıklarından biri olarak kabul edildiğini belirtiyor.

Trump: Dakikalar önce konuşmuştuk

ABD Başkanı Donald Trump, Reuters'a yaptığı açıklamada Graham ile rahatsızlanmadan kısa süre önce görüştüğünü söyledi.

Trump, ölümle ilgili ortaya atılan iddialara ilişkin herhangi bir şüpheli durum bulunmadığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Dakikalar önce konuşmuştuk. Kısa süreli bir rahatsızlık geçirdi. Benim çok yakın dostumdu. Onu kaybetmek yıkıcı."

Trump ayrıca Graham'ın anısına ABD bayraklarının 18 Temmuz'a kadar yarıya indirilmesi talimatını verdi.

Senato'da dengeler değişti

Lindsey Graham'ın ölümü, ABD Senatosu'ndaki siyasi dengeleri de etkiledi.

Cumhuriyetçilerin önemli isimlerinden Kentucky Senatörü Mitch McConnell'ın sağlık sorunları nedeniyle görevine ara vermesiyle birlikte Graham'ın vefatı, Cumhuriyetçi Parti'nin Senato'daki fiili çoğunluğunu geçici olarak 51 sandalyeye düşürdü.

Bu gelişmenin özellikle savunma, dış politika ve Adalet Bakanlığı atamalarına ilişkin kritik oylamalarda Cumhuriyetçilerin hareket alanını daraltabileceği değerlendiriliyor.

Yerine yeni senatör atanacak

Güney Carolina eyalet yasalarına göre Cumhuriyetçi Vali Henry McMaster, Graham'ın görev süresi sona erene kadar koltuğa geçici bir senatör atayabilecek.

Cumhuriyetçi Parti'nin adayını belirlemek amacıyla 11 Ağustos'ta ön seçim, gerekli görülmesi halinde ise 25 Ağustos'ta ikinci tur yapılması planlanıyor.

Ukrayna ve İsrail'in güçlü destekçisiydi

Lindsey Graham, uzun siyasi kariyeri boyunca özellikle dış politika ve savunma konularındaki sert çıkışlarıyla tanındı.

ABD'nin Ukrayna'ya verdiği askeri desteğin en güçlü savunucularından biri olan Graham, aynı zamanda İsrail'e verdiği destek ve İran'a yönelik sert yaptırım çağrılarıyla da öne çıkıyordu.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Graham için "özgürlüğün ve demokratik değerlerin gerçek savunucularından biriydi" ifadelerini kullandı.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise yayımladığı taziye mesajında, "İsrail en büyük dostlarından birini kaybetti. Ben de çok değerli bir arkadaşımı kaybettim." dedi.

Trump'ın en sert eleştirmenlerinden biriydi

Graham, siyasi kariyerinin ilk dönemlerinde Donald Trump'ın en sert Cumhuriyetçi eleştirmenleri arasında yer alıyordu.

2016 başkanlık seçimleri öncesinde Trump'ın adaylığına karşı çıkan Graham, o dönemde yaptığı açıklamalarda Trump'ı sert sözlerle eleştirmişti. Ancak ilerleyen yıllarda iki isim arasındaki ilişkiler değişti ve Graham, Trump'ın en yakın siyasi müttefiklerinden biri haline geldi.

İkili, özellikle yargı atamaları, savunma politikaları ve dış politika başlıklarında uzun yıllar birlikte çalıştı.

ABD siyasetinde önemli bir isimdi

Eski Hava Kuvvetleri hukuk subayı olan Lindsey Graham, 1994 yılında Temsilciler Meclisi'ne, 2002 yılında ise ABD Senatosu'na seçildi.

Başkan Bill Clinton'ın azil sürecinde üstlendiği görevlerle ulusal çapta tanınan Graham, Senato Yargı Komitesi Başkanlığı döneminde 200'den fazla federal yargıcın onay sürecini yönetti. Ayrıca Donald Trump döneminde Yüksek Mahkeme atamalarında kilit rol oynayan isimlerden biri olarak ABD siyasetinde uzun yıllar etkili oldu.

Graham'ın ölümü, yalnızca Cumhuriyetçi Parti'de değil, ABD dış politikası ve Kongre dengeleri açısından da önemli sonuçlar doğurabilecek gelişmeler arasında değerlendiriliyor.

Orta Doğu'da tansiyon yeniden zirveye çıktı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki faaliyetlerine karşı yeni bir askeri operasyon başlatıldığını duyurdu. Açıklamanın hemen ardından İran ordusu da bölgedeki ABD ve müttefiklerine ait olduğu belirtilen hedeflere yönelik füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenlediğini açıkladı.

Karşılıklı saldırılar, Hürmüz Boğazı ve Körfez'de güvenlik endişelerini yeniden artırırken, bölge ülkelerinde alarm seviyesi yükseltildi.

ABD: İran'ın kapasitesini hedef aldık

CENTCOM tarafından yapılan açıklamada, operasyonun amacının İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak olduğu belirtildi.

Açıklamada, ABD Doğu Yakası saatiyle 17.00 itibarıyla İran'a yönelik yeni saldırıların başlatıldığı ifade edilirken, operasyon emrinin ABD Başkanı Donald Trump tarafından verildiği bildirildi.

ABD yönetimi, son dönemde Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gerilimin küresel enerji güvenliğini tehdit ettiğini savunurken, uluslararası ticaret yollarının korunmasının öncelikleri arasında bulunduğunu vurguluyor.

İran'dan misilleme

ABD'nin operasyonuna İran'dan kısa sürede karşılık geldi.

İran basınında yer alan haberlere göre İran Silahlı Kuvvetleri, bölgedeki "düşman üsleri" olarak nitelendirdiği hedeflere yönelik geniş çaplı füze ve İHA saldırıları başlattı.

İranlı yetkililer, saldırıların ABD'nin askeri operasyonlarına yanıt niteliği taşıdığını belirtirken, hedef alınan üslerin konumuna ilişkin resmi ayrıntı paylaşılmadı.

Bahreyn'de alarm verildi

Gerilimin büyümesi üzerine Körfez ülkeleri de güvenlik önlemlerini artırdı.

Bahreyn İçişleri Bakanlığı, hava saldırısı ihtimali nedeniyle ülke genelinde sirenlerin devreye alındığını açıkladı.

Yetkililer vatandaşlara ve ülkede yaşayan yabancılara sakin olmaları çağrısı yaparken, en yakın güvenli bölgelere gitmeleri ve yalnızca resmi açıklamaları takip etmeleri istendi.

Ürdün'de uçuşlar durduruldu

Bölgedeki güvenlik riski nedeniyle Ürdün'ün başkenti Amman'da da hava trafiği geçici olarak durduruldu.

Yerel basında uçuşların askıya alındığı belirtilirken, Ürdün makamlarından konuya ilişkin resmi ve ayrıntılı bir açıklama henüz yapılmadı.

Havacılık uzmanları, bölgedeki füze trafiği nedeniyle sivil hava sahasında yeni kısıtlamaların gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.

Hürmüz Boğazı'nda iki gemiye müdahale

İran Devrim Muhafızları Ordusu da Hürmüz Boğazı'nda yaşanan yeni bir olayı duyurdu.

Yapılan açıklamaya göre, elektronik takip sistemlerini kapatarak İran'ın belirlediği güzergâh dışında hareket ettiği öne sürülen iki ticari gemiye müdahale edildi.

İran tarafı, gemilerin durdurulduğunu ve gerekli incelemelerin başlatıldığını açıklarken, gemilerin hangi ülkeye ait olduğu konusunda bilgi verilmedi.

Petrol piyasaları yakından izliyor

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Küresel petrol arzının önemli bir bölümü bu boğaz üzerinden taşınırken, bölgede yaşanan her askeri gerilim enerji piyasalarında yakından takip ediliyor.

Uzmanlar, ABD ile İran arasındaki çatışmanın daha da büyümesi halinde petrol fiyatlarında yeni dalgalanmalar yaşanabileceği ve uluslararası deniz ticaretinin olumsuz etkilenebileceği uyarısında bulunuyor.

Öte yandan, karşılıklı saldırılarla ilgili can kaybı ya da hasara ilişkin resmi makamlar tarafından doğrulanmış ayrıntılı bilgiler henüz paylaşılmış değil. Bölgedeki gelişmeler uluslararası kamuoyu tarafından yakından izlenmeye devam ediyor.

İngiltere Meteoroloji Kurumu Met Office, ülkenin orta ve güney kesimleri ile Galler’in bazı bölgeleri için en yüksek seviye olan “kırmızı alarm” uyarısı yayımladı. Yetkililer, sıcaklıkların 37-38 dereceye kadar çıkabileceğini, yüksek nem nedeniyle hissedilen sıcaklığın ise 40 derecenin üzerine ulaşabileceğini belirtiyor. Uyarı kapsamında ulaşım ağlarında aksamalar, enerji altyapısında sorunlar ve sağlık riskleri konusunda vatandaşlara çağrıda bulunuldu. Bazı okulların tamamen kapatıldığı, bazılarının ise erken çıkış uygulamasına geçtiği bildirildi.

Fransa’da ise sıcak hava dalgası yalnızca günlük yaşamı değil, can güvenliğini de tehdit ediyor. Başbakan Sébastien Lecornu, sıcaklarla bağlantılı olarak son günlerde 40 kişinin boğularak yaşamını yitirdiğini açıkladı. Yetkililer, serinlemek amacıyla nehir, göl ve kanallara giren vatandaşların büyük risk altında olduğunu vurgularken, özellikle çocuklar ve yüzme bilmeyen kişiler için ek tedbirler alınması çağrısında bulundu. Ülkede ortalama sıcaklıkların tarihi rekor seviyelere ulaştığı, birçok bölgede kırmızı alarm uygulandığı açıklandı.

İspanya’da da durum kritik seviyeye ulaştı. Endülüs başta olmak üzere ülkenin çeşitli bölgelerinde sıcaklıkların 44 dereceyi aşabileceği belirtiliyor. Meteoroloji uzmanları, Haziran ayında yaşanan aşırı sıcaklıkların son 25 yılda belirgin biçimde arttığını ve bunun iklim değişikliğinin doğrudan sonucu olduğunu ifade ediyor. Ülke genelinde yüzlerce meteoroloji istasyonunda 40 derecenin üzerinde sıcaklık ölçüldü.

İtalya’da Roma, Milano, Floransa, Torino ve Venedik dahil 15 şehir için kırmızı alarm verildi. Hükümet, açık alanda çalışan tarım ve inşaat işçilerini korumak amacıyla olağanüstü önlemleri yeniden yürürlüğe koydu. Aşırı sıcaklık nedeniyle faaliyetlerini durduran işletmelere devlet destekli kısa çalışma programlarından yararlanma imkânı sağlandı.

Almanya’da da sıcaklıkların hafta sonuna kadar 40 dereceye yaklaşması bekleniyor. Alman Can Kurtarma Derneği, son günlerde çok sayıda kişinin yüzme sırasında hayatını kaybettiğini açıkladı. Ren Nehri’nde kaybolan üç kişinin cansız bedenine ulaşılırken, yetkililer vatandaşları serinlemek için tehlikeli bölgelere girmemeleri konusunda uyardı.

Aşırı sıcaklar yalnızca insan sağlığını değil, kritik altyapıları da etkiliyor. Paris’te Eyfel Kulesi ziyaret saatlerini kısaltırken, dünyanın en çok ziyaret edilen müzelerinden Louvre da erken kapanma kararı aldı. Fransa’da bir nükleer santralin, soğutma suyu sıcaklığının yasal sınırları aşma riski nedeniyle geçici olarak durdurulduğu bildirildi. Demiryolu hatlarında yaşanabilecek deformasyon riskleri nedeniyle ulaşımda da ciddi aksaklıklar bekleniyor.

Bilim insanları, Avrupa’nın dünyanın en hızlı ısınan kıtası olduğuna dikkat çekiyor. Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre kıta, küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla ısınıyor. Uzmanlara göre sıcak hava dalgalarının daha sık, daha uzun ve daha yoğun yaşanması; kuraklık, orman yangınları ve su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Geçtiğimiz yıl Avrupa’da bir milyon hektardan fazla alanın yanması da bu risklerin büyüklüğünü ortaya koymuştu.

Meteoroloji kuruluşları, sıcak hava dalgasının önümüzdeki günlerde Hollanda, Belçika ve Almanya’da zirve yapacağını öngörüyor. Yetkililer özellikle yaşlılar, kronik hastalar ve çocukların günün en sıcak saatlerinde dışarı çıkmaması, bol sıvı tüketmesi ve güneş altında uzun süre kalmaması gerektiği uyarısında bulunuyor. Avrupa genelinde milyonlarca kişi, etkileri giderek ağırlaşan sıcak hava dalgasına karşı alarma geçmiş durumda.

Berlin'de çalışmalarını tamamlayan uzman komisyon tarafından açıklanan reform paketi, Almanya'nın hızla yaşlanan nüfusuna karşı sosyal güvenlik sistemini sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Komisyonun önerileri arasında yalnızca emeklilik yaşının artırılması değil, aynı zamanda emeklilik fonlarının finansman yapısının değiştirilmesi ve sisteme yeni katkı kaynaklarının eklenmesi de bulunuyor.

MERZ: SİSTEMİN ÇÖKMESİNİ ENGELLEMEK ZORUNDAYIZ

Başbakan Friedrich Merz, reform önerilerinin açıklanmasının ardından yaptığı değerlendirmede, mevcut sistemin uzun vadede sürdürülebilir olmadığını söyledi.

Merz, Almanya'da çalışan nüfusun azalırken emekli nüfusun hızla arttığına dikkat çekerek, "Bugün gerekli adımları atmazsak gelecek nesiller çok daha ağır bir yükle karşı karşıya kalacak. Bu reform genç kuşaklara umut verecek ve emeklilik sisteminin çökmesini önleyecek" ifadelerini kullandı.

Başbakan, vatandaşların hak kaybına uğramayacağını savunurken, reformun kuşaklar arasındaki sosyal sözleşmeyi güçlendireceğini belirtti.

EMEKLİLİK YAŞI YAŞAM SÜRESİNE BAĞLANACAK

Komisyonun en dikkat çeken önerilerinden biri emeklilik yaşının doğrudan ortalama yaşam süresiyle ilişkilendirilmesi oldu.

Almanya'da bugün emeklilik yaşı 67 olarak uygulanıyor. Ancak uzmanlara göre mevcut sistem, nüfusun yaşlanma hızına ayak uyduramıyor. Bu nedenle emeklilik yaşının her birkaç yılda bir kademeli olarak artırılması ve yüzyılın sonuna doğru 70 yaş seviyesine ulaşması öngörülüyor.

Uzmanlar, insanların geçmişe göre daha uzun yaşadığını ve daha uzun süre sağlıklı kalabildiğini belirterek emeklilik sisteminin de buna uyarlanması gerektiğini savunuyor.

45 YIL ÇALIŞANA ERKEN EMEKLİLİK HAKKI KALDIRILABİLİR

Reform paketinde en fazla tartışma yaratan maddelerden biri ise 45 yıl çalışanların 63 yaşında kesintisiz emekli olabilmesine olanak sağlayan uygulamanın kaldırılması oldu.

Sendikalar ve muhalefet partileri, özellikle ağır işlerde çalışan işçilerin bu değişiklikten olumsuz etkileneceğini savunuyor. İnşaat işçileri, bakım personelleri ve fiziksel emek yoğun sektörlerde çalışanların daha uzun süre çalışmak zorunda kalacağı eleştirileri yapılıyor.

Buna karşın reform komisyonu, söz konusu uygulamadan bugüne kadar ağırlıklı olarak yüksek gelirli ve kesintisiz çalışma geçmişine sahip çalışanların yararlandığını belirtiyor.

EMEKLİLİK FONLARI BORSAYA YATIRILACAK

Paketin dikkat çeken bir diğer başlığı ise emeklilik fonlarının yatırım stratejisiyle ilgili.

Yeni sistemde çalışanlar ve işverenler tarafından ödenen zorunlu emeklilik primlerinin bir bölümünün sermaye piyasalarında değerlendirilmesi planlanıyor. Hükümet, uzun vadeli yatırımlarla emeklilik fonlarının büyütülmesini ve gelecekte oluşabilecek finansman açıklarının azaltılmasını hedefliyor.

Ancak bu öneri de Almanya'da tartışma yarattı. Bazı uzmanlar ve sendikalar, emeklilik fonlarının borsaya bağımlı hale gelmesinin ekonomik kriz dönemlerinde ciddi riskler yaratabileceğini savunuyor.

KAMU GÖREVLİLERİ VE SERBEST MESLEK SAHİPLERİ DE SİSTEME DAHİL EDİLECEK

Reform kapsamında kamu görevlileri ve serbest çalışanların da zorunlu emeklilik katkı sistemine dahil edilmesi planlanıyor.

Hükümet, daha geniş bir katılımla emeklilik fonlarının gelir tabanını büyütmeyi ve sistem üzerindeki baskıyı azaltmayı amaçlıyor.

Uzmanlara göre Almanya'nın mevcut emeklilik modeli, çalışan nüfusun ödediği primlerle emeklilerin maaşlarının karşılanmasına dayanıyor. Ancak doğum oranlarının düşmesi ve yaşam süresinin uzaması nedeniyle sistem her geçen yıl daha fazla mali baskı altında kalıyor.

ALMANYA DÜNYANIN EN YAŞLI NÜFUSLARINDAN BİRİNE SAHİP

Resmi verilere göre Almanya nüfusunun yaklaşık yüzde 23'ünü 65 yaş ve üzerindeki kişiler oluşturuyor. Bu oran 1990'lı yılların başında yüzde 15 seviyesindeydi.

Ülkede erkeklerin ortalama yaşam süresi 78,5 yıl, kadınların ise 83,2 yıl olarak hesaplanıyor. Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda bu sürenin daha da uzamasını bekliyor.

Bu durum, çalışan başına düşen emekli sayısının artmasına ve sosyal güvenlik sisteminin maliyetinin yükselmesine neden oluyor.

YASA YAZ TATİLİNDEN ÖNCE MECLİS'E GELİYOR

Merz hükümeti reform paketini yaz tatilinden önce parlamentodan geçirmeyi hedefliyor. Ancak tasarının yasalaşabilmesi için önce mecliste görüşülmesi ve oylanması gerekiyor.

Koalisyon ortakları arasında bazı çekinceler bulunmasına rağmen hükümet kaynakları reformun büyük ölçüde kabul göreceğini düşünüyor.

Almanya'da sosyal devlet anlayışının temel unsurlarından biri olarak görülen emeklilik sisteminde yapılacak bu değişikliklerin, yalnızca ülke ekonomisini değil Avrupa'daki diğer sosyal güvenlik sistemlerini de etkilemesi bekleniyor. Uzmanlar, Almanya'nın attığı adımların önümüzdeki yıllarda birçok Avrupa ülkesi için örnek teşkil edebileceğini değerlendiriyor.

İngiliz basınına yansıyan bilgilere göre, Starmer ile Burnham, Makerfield ara seçimlerinin ardından ilk kez yüz yüze bir araya geldi. Yaklaşık bir saat süren görüşmenin resmi gündemi iktidarın devri ve geçiş sürecinin planlanması olsa da, görüşmenin oldukça "soğuk" bir atmosferde gerçekleştiği iddia edildi.

İşçi Partisi kulislerinde konuşulanlara göre Starmer'ın yakın çevresi, Burnham'ın liderlik yarışında yükselerek mevcut başbakan üzerinde baskı kurmasından rahatsızlık duyuyor. Bu nedenle iki isim arasındaki ilişkinin son aylarda belirgin şekilde gerildiği ifade ediliyor.

İKTİDAR DEVRİ İÇİN KRİTİK SÜREÇ

Keir Starmer'ın liderlikten çekilme kararı sonrasında İngiltere'de gözler yeni başbakanın kim olacağına çevrilmiş durumda. Parti içerisinde Burnham'ın liderlik yarışında rakipsiz kalabileceği ve temmuz ayı içerisinde hem parti liderliği hem de başbakanlık görevini devralabileceği konuşuluyor.

Bu kapsamda Starmer yönetimi, Burnham ve ekibine devlet bürokrasisiyle temas kurma imkânı tanıdı. İngiltere'de normal şartlarda bu uygulama genel seçim öncesinde ana muhalefet liderlerine sağlanıyor. Ancak olası iktidar değişiminin çok kısa sürede gerçekleşebilecek olması nedeniyle Burnham'ın şimdiden üst düzey kamu görevlileriyle görüşmesine izin verildiği belirtiliyor.

Söz konusu temaslar kapsamında Burnham'ın Kabine Sekreteri Antonia Romeo başta olmak üzere üst düzey bürokratlarla görüşerek olası hükümet programı ve geçiş sürecine ilişkin bilgi aldığı ifade ediliyor.

STARMER CEPHESİNDE RAHATSIZLIK

Başbakan Starmer'a yakın kaynaklar ise Burnham'ın ekibinin daha uzun bir geçiş süreci talep ettiğini ancak bunun kabul edilmediğini öne sürüyor.

Kulislerde konuşulan iddialara göre Burnham cephesi, liderlik değişiminin sonbahara kadar uzatılmasını isterken, Starmer bu talebe sıcak bakmadı. Starmer'a yakın isimler, "Bir taraftan liderliği bırakmasını isteyip diğer taraftan bütün yükü onun taşımasını bekleyemezsiniz" değerlendirmesinde bulunuyor.

Bu nedenle İşçi Partisi yönetiminin liderlik sürecini hızlandırdığı ve yeni liderin mümkün olan en kısa sürede görevi devralmasının planlandığı belirtiliyor.

BURNHAM EKİBİ HAZIRLIKTA

Andy Burnham cephesi ise kısa süre içinde görevi devralmaya hazır olduklarını savunuyor. Daha önce Hazine, Sağlık ve Kültür bakanlıklarında görev yapan Burnham'ın uzun yıllara dayanan hükümet deneyimine sahip olduğu vurgulanırken, son dokuz yıldır Büyük Manchester Belediye Başkanı olarak yürüttüğü çalışmalar da öne çıkarılıyor.

Burnham'ın geçiş ekibinde eski bakanlardan Louise Haigh, Ed Miliband, Miatta Fahnbulleh ve Josh Simons gibi isimlerin yer aldığı belirtiliyor. Ekibin haftalardır olası liderlik değişimine yönelik hazırlık yaptığı ve hükümet programı üzerinde çalıştığı ifade ediliyor.

YENİ DÖNEMİN ÖNCELİKLERİ BELLİ OLUYOR

İngiliz basınında yer alan değerlendirmelere göre Burnham'ın öncelikli gündem maddeleri arasında ekonomik büyüme, yerel yönetim reformları, genç işsizliğiyle mücadele ve göç politikaları bulunuyor.

Özellikle hayat pahalılığı ve konut krizi konularında daha iddialı adımlar atmayı planladığı belirtilen Burnham'ın, Starmer döneminde hazırlanan bazı politikaları koruyacağı ancak bazı alanlarda daha farklı bir çizgi izleyeceği değerlendiriliyor.

Parti kaynakları, Burnham'ın önümüzdeki hafta ekonomi ve yerel yönetim reformlarına ilişkin kapsamlı konuşmalar yaparak kendi siyasi vizyonunu kamuoyuna anlatmaya başlayacağını belirtiyor.

17 TEMMUZ'DA BAŞBAKAN OLABİLİR

İşçi Partisi içinde başka bir adayın gerekli desteği bulamaması halinde Burnham'ın liderlik yarışını rakipsiz kazanması bekleniyor. Parti tüzüğüne göre böyle bir durumda 17 Temmuz'da düzenlenecek özel konferansla sonuç resmileşecek.

Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Andy Burnham aynı gün İngiltere'nin yeni başbakanı olarak göreve başlayacak ve son on yılda ülkenin yedinci başbakanı olacak.

İngiltere'de siyasi gözler şimdi hem liderlik sürecine hem de Starmer ile Burnham arasındaki geçiş döneminin nasıl yönetileceğine çevrilmiş durumda.

Kazanın, Alaska'nın Sitka kenti yakınlarındaki Harbor Mountain bölgesinde meydana geldiği belirtildi. ABD Sahil Güvenliği'nden yapılan açıklamaya göre, MH-60 Jayhawk tipi helikopter eğitim uçuşu sırasında henüz bilinmeyen bir nedenle düştü.

İhbarın ardından bölgeye arama-kurtarma ekipleri sevk edildi. Kurtarma ekiplerinin yaklaşık bir saat içinde olay yerine ulaşarak yaralı personeli tahliye ettiği, dört mürettebatın da Sitka'daki Mt. Edgecumbe Tıp Merkezi'ne kaldırıldığı bildirildi. Yaralıların sağlık durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.

ABD Sahil Güvenliği açıklamasında, "Mürettebatımızın güvenliği ve sağlık durumu en öncelikli konumuzdur" ifadelerine yer verilirken, kazanın nedeninin belirlenmesi için kapsamlı inceleme başlatıldığı duyuruldu.

Yetkililer, helikopterin neden düştüğünün henüz netleşmediğini ve teknik incelemenin sürdüğünü kaydetti. Kazanın ardından bölgede güvenlik önlemleri artırılırken, olayın eğitim faaliyetleri üzerindeki etkisinin soruşturma sonucunda değerlendirileceği belirtildi.

İsrail Kanal 13'ün üst düzey yetkililere dayandırdığı haberde, son haftalarda ABD'den İsrail'e iletilen mesajın, Lübnan'da "kısıtlama olmaksızın hareket etme döneminin sona erdiği" yönünde olduğu belirtildi. Habere göre İsrail ordusunun operasyon alanları yeniden tanımlanırken, bazı bölgelerde askeri faaliyetlere sınırlama getirildi.

İddiaya göre yeni düzenlemeyle İsrail güçlerinin "Sarı Hat" olarak tanımlanan bölgede faaliyet göstermesine izin verilirken, başkent Beyrut ve güneydeki Sur kenti gibi daha uzak noktalarda operasyon yapılmasına onay verilmiyor.

Söz konusu gelişme, son dönemde ABD'nin İsrail'e Lübnan'daki askeri varlığını azaltması ve kademeli çekilme yönünde baskı yaptığına ilişkin haberlerin ardından geldi. Bazı kaynaklar, Washington yönetiminin bölgedeki gerilimi düşürmek amacıyla Tel Aviv üzerindeki diplomatik baskıyı artırdığını öne sürüyor.

Öte yandan İsrail hükümeti cephesinden farklı açıklamalar gelmeye devam ediyor. Başbakan Binyamin Netanyahu daha önce İsrail ordusunun Lübnan'daki operasyonlarını sürdüreceğini savunurken, aşırı sağcı isimler de ABD ile İran arasında sağlanan mutabakatın kendilerini bağlamadığını dile getirmişti.

Haberde ayrıca İsrail ordusunun Gazze'deki olası yeni operasyon planlarını da değerlendirdiği, ancak ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin bölgede yeni ve geniş çaplı askeri adımlara sıcak bakmayabileceği yönünde endişelerin dile getirildiği aktarıldı.

Downing Street'te düzenlediği duygusal basın toplantısında konuşan Starmer, bir sonraki genel seçime partisini taşıyacak en doğru isim olup olmadığı sorusunun artık net şekilde yanıtlandığını belirterek İşçi Partisi liderliğinden istifa edeceğini açıkladı.

Starmer, "Partim bana bu sorunun yanıtını verdi. Bu kararı saygıyla kabul ediyorum. Ülkemi her zaman her şeyin önünde tuttum. Bu nedenle İşçi Partisi liderliğinden ayrılacağım" dedi.

İstifa kararının ardından gözler İşçi Partisi'nin yeni lider adaylarına çevrilirken, Makerfield milletvekili Andy Burnham'ın yarışa rakipsiz girmesi ve liderliği tartışmasız şekilde devralması bekleniyor.

Sağlık Bakanı Wes Streeting'in aday olmayacağını açıklamasının ardından Burnham'ın önündeki en büyük engel de ortadan kalkmış oldu. Parti kulislerinde Burnham'ın 16-17 Temmuz gibi başbakanlık koltuğuna oturabileceği konuşuluyor.

Burnham'ın önümüzdeki günlerde ekonomi, yerel yönetim reformları ve bölgesel yetki devri konularında kapsamlı bir program açıklaması bekleniyor. Yeni liderin, Starmer döneminden farklı bir siyasi çizgi ortaya koymayı hedeflediği belirtiliyor.

İşçi Partisi kaynaklarına göre Burnham, eski Enerji Bakanı Ed Miliband'ı Hazine Bakanlığı görevine getirmeyi değerlendiriyor. Ancak bu konuda henüz kesin karar verilmediği ifade ediliyor.

İçişleri Bakanı Shabana Mahmood'un görevini koruması beklenirken, Wes Streeting'in de yeni kabinede önemli görevlerden birini üstlenebileceği belirtiliyor.

Starmer ise görev değişiminin sorunsuz şekilde gerçekleşmesi için elinden gelen desteği vereceğini söyledi. Görevini devredeceği kişiye "tam ve koşulsuz destek" vereceğini belirten Starmer, ülkeyi göreve geldiği döneme göre daha güçlü bir noktada bıraktığını savundu.

Öte yandan Burnham'ın ilk icraatları arasında yerel yönetimlere daha fazla mali yetki verilmesini öngören reformların bulunabileceği ifade ediliyor. Parti içindeki bazı isimler, yeni liderin göreve gelir gelmez kapsamlı bir değişim programı açıklaması gerektiğini savunuyor.

İngiltere'de son 10 yılda yedinci başbakanın belirlenmesine yol açacak süreç resmen başlarken, muhalefet liderleri arasında yalnızca Nigel Farage erken genel seçim çağrısında bulundu. Burnham cephesi ise böyle bir seçeneğin gündemlerinde olmadığını belirtiyor.

Donald Trump, Beyaz Saray'da düzenlenen imza töreninde gazetecilerin sorularını yanıtlarken İran ile devam eden diplomatik sürece ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.

İran'ın ABD karşısında önemli ölçüde güç kaybettiğini savunan Trump, ülkenin askeri kapasitesinin ciddi zarar gördüğünü öne sürdü. İran'ın donanması, hava kuvvetleri ve savunma altyapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Trump, Tahran yönetiminin artık eskisi kadar güçlü olmadığını iddia etti.

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açık kalmasının ABD açısından öncelikli konular arasında olduğunu belirterek, "İki önemli sonuç elde ettik. Birincisi Hürmüz Boğazı açık ve açık kalacak. İkincisi ise İran hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmayacak" dedi.

ABD'nin bölgedeki etkisine vurgu yapan Trump, İran'ın anlaşma şartlarına uymaması halinde yeni adımlar atabileceklerinin sinyalini verdi. Trump, "Eğer İran anlaşmanın gereklerini yerine getirmez ya da uygun davranmazsa, yapmam gerekeni yaparım" ifadelerini kullandı.

İran'a yönelik deniz ablukasının etkili bir yöntem olduğunu savunan Trump, gerekli görülmesi halinde benzer uygulamaların kısa sürede yeniden devreye alınabileceğini söyledi.

Ortadoğu'daki gelişmelere de değinen Trump, İsrail'in Lübnan'daki askeri varlığına ilişkin sorular üzerine doğrudan değerlendirme yapmaktan kaçındı. Bunun yerine yönetiminin diplomatik çabalarına dikkat çeken Trump, "Ben sorun çözen biriyim, sorunları çok hızlı çözerim" dedi.

Trump ayrıca, İsviçre'de yürütülen diplomatik temaslarda görev alan ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ile Dışişleri Bakanı Marco Rubio'yu övdü ve yönetiminin dış politika alanında güçlü bir ekipten oluştuğunu savundu.

ABD ile İran arasında son dönemde yürütülen görüşmeler sürerken, Trump'ın açıklamaları Washington'un Tahran'a yönelik sert tutumunu koruduğunu bir kez daha ortaya koydu.